Luận văn Các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số VN30 của thị trường chứng khoán Việt Nam

Chuyên mục chia sẻ các đề tài luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng Các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số VN30 của thị trường chứng khoán Việt Nam cho các bạn học viên đang làm luận văn tham khảo. Với những học viên chuẩn bị làm bài luận văn thạc sĩ với sự chia sẻ của chuyên mục chia sẻ luận văn với đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số VN30 của thị trường chứng khoán Việt Nam dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

==> Dịch Vụ Viết luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng – Bảng giá 2026

TÓM TẮT:

Để hiểu rõ hơn về thị trường chứng khoán Việt Nam quá các thời kỳ biến động kinh tế – chính trị, thông qua chỉ số VN30 đại diện cho các doanh nghiệp hàng đầu được niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh, luận văn tập trung nghiên cứu về sự tác động của của các biến số vĩ mô như giá vàng, giá dầu, lạm phát, lãi suất và chỉ số S&P 500 từ tháng 03/2016 đến tháng 06/2025. Với khung lý thuyết được xây dựng từ những nghiên cứu nổi bật liên quan trước đó, bài viết lựa chọn áp dụng mô hình hồi quy và dự báo dữ liệu chuỗi thời gian Vector Error Correction Model (VECM) theo phương pháp Johansen. Kết quả nghiên cứu thể hiện trong dài hạn các yếu tố lạm phát, lãi suất và chỉ số S&P 500 có tác động cùng chiều tích cực đến chỉ số VN30 nhưng yếu tố giá vàng và giá dầu lại có ảnh hưởng tiêu cực ngược chiều. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, chỉ số VN30 đặc biệt không bị chi phối nhiều bởi các yếu tố vĩ mô được đề cập ngoại trừ chỉ số S&P 500. Tổng hợp lại quá trình phân tích, các hàm ý chính sách được đề xuất cho Chính phủ Việt Nam nhằm phục vụ cho công tác phát triển bền vũng thị trường chứng khoán và cũng như đưa ra các khuyến nghị làm tăng hiệu quả giao dịch cho các nhà đầu tư trên thị trường.

Từ khóa: Chỉ số VN30, yếu tố vĩ mô, mô hình VECM

1.1.  Đặt vấn đề

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay, TTCK luôn đóng một vai trò cực kỳ quan trọng, góp phần tạo dựng môi trường luân chuyển vốn cho người dân và doanh nghiệp. TTCK còn là nơi để Chính phủ thực thi các chính sách vĩ mô nhằm phát triển kinh tế – xã hội. Có thể nói, phát triển kinh tế không thể thiếu phát triển TTCK và ngược lại. Đây là mối quan hệ hữu cơ, mật thiết đối với công cuộc đổi mới đất nước. Trải qua chặng đường 26 năm, TTCK Việt Nam đã có nhiều thăng trầm, đột phá và đang tiếp tục phát triển đi lên nên khó có thể không tồn tại những khó khăn và biến động trong bối cảnh nước ta là nước đang phát triển. Tính đến thời điểm 30/06/2025, UBCKNN đã ghi nhận 1585 doanh nghiệp đang niêm yết trên TTCK (trong đó: 389 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE, 308 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HNX, 888 doanh nghiệp niêm yết trên sàn UpCoM và các loại hình chứng khoán niêm yết khác). Riêng đối với TTCK trên ba sàn HOSE, HNX và UPCoM đến ngày 31/5/2024, tổng giá trị vốn hóa đã đạt vượt hơn 10 triệu tỷ đồng, tương đương 87.58% GDP 2024 (GDP theo giá hiện hành).

Dưới góc độ đầu tư kinh doanh thuần túy, TTCK còn là kênh đầu tư chính thống của các nhà đầu tư, doanh nhân trong nước và nước ngoài. Tương tự như các loại hàng hóa khác, chứng khoán (hay cổ phiếu) là một loại hình hàng hóa tài chính phục vụ cho nhu cầu tìm kiếm lợi nhuận và góp vốn kinh doanh hấp dẫn. Theo số liệu của UBCKNN tính đến thời điểm 30/06/2025, đã có tổng cộng 10,269,926 tài khoản được mở, bao gồm cá nhân và tổ chức cả trong và ngoài nước. Điều này cho thấy sự sôi động của thị trường đã thu hút rất nhiều nguồn lực của các nhà đầu tư tại Việt Nam, tạo nền móng nguồn vốn vững chải cho sự phát triển chung của cộng đồng đầu tư trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam vẫn đang trong quá trình chuyển đổi với quy mô còn khiêm tốn so với các quốc gia tư bản phát triển khác, sức chống chịu có hạn nhưng độ mở lớn. Vì vậy, chỉ một tác động khách quan nhỏ cũng có thể ảnh hưởng lớn tới tình hình chung. Theo đó, TTCK cũng được xem như là hơi thở của nền kinh tế, phản ảnh sức khỏe chung của các doanh nghiệp đang hoạt động và niêm yết trên sàn chứng khoán. Đặc biệt trong nghiên cứu này, tác giả sẽ tập trung vào các doanh nghiệp lớn và tập đoàn niêm yết trên sàn HOSE – sàn giao dịch lớn nhất Việt Nam, thông qua việc đo lường và phân tích chỉ số VN30. Trong đó, chỉ số VN30 được xem là trụ cột quan trọng nhất cấu thành toàn bộ chỉ số VN-Index với rổ cổ phiếu sàng lọc bao gồm 30 doanh nghiệp hàng đầu quốc gia với giá trị vốn hóa lớn nhất và tính khoản khoản cao nhất, chiếm đến 80% tổng giá trị vốn hóa thị trường và 60% tổng giá trị giao dịch. Việc khoanh vùng phạm vi nghiên cứu là các doanh nghiệp đầu tàu của nền kinh tế sẽ giúp kết quả phân tích có chiều sâu và loại bỏ được các yếu tố gây nhiễu từ các doanh nghiệp nhỏ và chưa có bề dày lịch sử khác.

1.2.  Tính cấp thiết của đề tài

Có thể thấy trong giai đoạn từ 2016 đến hiện tại, trải qua các biến động kinh tế toàn cầu lớn và nhỏ, đặc biệt là sự kiện đại dịch Covid-19 xảy ra đột ngột vào đầu năm 2020 kéo dài đến 2021 đã làm rung lắc toàn bộ nền kinh tế nói chung và TTCK nói riêng, từ đó để lại hậu quả suy thoái đáng kể. Để tìm hiểu rõ hơn về nguyên nhân và lý giải các hiện tượng gây ra biến động giá trong TTCK Việt Nam, tác giả đã lựa chọn đề tài nghiên cứu “CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHỈ SỐ VN30 CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG

KHOÁN VIỆT NAM” trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2025.

(nguồn: https://tradingview.com.vn)

Biểu đồ 1.1. Chỉ số VN-Index qua các năm

(nguồn: https://tradingview.com.vn)

Biểu đồ 1.2. Chỉ số VN30 qua các năm

Đây là đề tài hóc búa từ xưa đến nay đã được nhiều chuyên gia, nhà khoa học trên thế giới nghiên cứu trước đó, tuy nhiên vẫn chưa thể kết luận được chính xác quy luật vận hành của nền TTCK nói riêng và nền kinh tế nói chung. Nguyễn Thị Như Quỳnh và Võ Thị Hương Linh (2019) đã thực hiện đề tài nghiên cứu “Tác động của một số yếu tố kinh tế vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán tại Việt Nam”. Nguyễn Trà My (2023) với luận văn Thạc Sĩ “Tác động của một số yếu tố kinh tế vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán và chỉ số ngành tại Việt Nam”. Cuốn sách nổi tiếng của nhà kinh tế học Andrew Smithers với tiêu đề “The Economics of the Stock Market” đã chỉ ra rằng chi phí sử dụng vốn thay đổi theo đòn bẩy ở cấp độ kinh tế vĩ mô. Axel Dahlman (2023) cũng đã nghiên cứu đề tài “Macroeconomic variables and the stock market” để tìm ra mối quan hệ giữa các biến kinh tế vĩ mô và TTCK.

Vì vậy với mục đích của luận văn này, tác giả mong muốn hỗ trợ tổng hợp và thỏa lắp các khoản trống tri thức của những nghiên cứu trước đó. Hơn nữa, đề tài này của tác giả cũng sẽ góp phần quan trọng cho sự định hướng và phát triển chung của nhiều phía, bao gồm cả chủ thể vĩ mô là nhà nước và chủ thể vi mô là nhà đầu tư. Đối với chủ thể nhà nước, đề tài sẽ nỗ lực đóng góp thêm vào công cuộc cải cách thể chế, xây dựng chính sách kinh tế phù hợp, mang tính định hướng bền vững cho TTCK. Đối với chủ thể nhà đầu tư, đề tài sẽ cung cấp tổng quan các yếu tố có thể hỗ trợ dự đoán kết quả thị trường, chỉ ra xu hướng vận động và phòng ngừa các rủi ro gây thua lỗ hoặc suy thoái của TTCK.

1.3.  Mục tiêu nghiên cứu

1.3.1.   Mục tiêu tổng quát

Xây dựng mô hình nghiên cứu của các tác nhân ảnh hưởng đến sự biến động giá của cổ phiếu niêm yết từ năm 2016 đến 2025 nhằm đưa ra dự báo về các viễn cảnh của TTCK trong tương lai. Từ đó kết luận hàm ý hỗ trợ Chính phủ và nhà đầu tư trong việc đánh giá những yếu tố quyết định đến sức khỏe của TTCK nhằm thực thi các chính sách kinh tế vĩ mô và kế hoạch đầu tư sinh lời bền vững.

1.3.2.   Mục tiêu cụ thể

• Xác định những yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số giá VN30 trong giai đoạn từ trước và sau đại dịch Covid-19.
• Phân tích chiều hướng tác động và đo lường mức độ ảnh hưởng của các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số giá VN30 trong giai đoạn từ trước và sau đại dịch Covid-19.
• Xây dựng các hàm ý chính sách điều hành TTCK và nền kinh tế vĩ mô của Chính phủ Việt Nam và hỗ trợ các nhà đầu tư trong việc đầu tư hoặc giao dịch cổ phiếu.

1.4.  Câu hỏi nghiên cứu

Đề tài sẽ tập trung ba vấn đề nổi bật như sau:

• Những yếu tố nào trực tiếp ảnh hưởng đến chỉ số giá chứng khoán tại Việt Nam trong thời gian 9 năm gần nhất ?
• Chiều hướng và mức độ tác động của các yếu tố đó đến chỉ số giá chứng khoán tại Việt Nam như thế nào ?
• Hàm ý chính sách cho Chính phủ và nhà đầu tư dựa trên kết quả của các yếu tố đã nghiên cứu nhằm phát triển TTCK trong tương lai ?

1.5.  Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1.5.1.   Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là chỉ số VN30 và các yếu tố tác động trực tiếp đến chỉ số VN30. Trong đó, chỉ số VN30 bao gồm 30 doanh nghiệp có giá trị vốn hóa và thanh khoản lớn nhất được niêm yết trên sàn HOSE. Về các yếu tố tác động, nghiên cứu chỉ tập trung vào các biến vĩ mô do nội tại rổ cổ phiếu thuộc chỉ số VN30 đã được sàng lọc kỹ lưỡng bởi quy định pháp luật, tuân thủ các tiêu chí đánh giá tại tại Quy tắc xây dựng, quản lý Bộ chỉ số HOSE-Index phiên bản 4.0

1.5.2.   Phạm vi nghiên cứu

• Về không gian: Phạm vi nghiên cứu sẽ được thực hiện và giới hạn tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh.
• Về thời gian: Đề tài nghiên cứu sẽ tập trung vào giai đoạn từ tháng 03/2016 đến tháng 06/2025 (hơn 9 năm) và được phân tích định lượng dựa theo dữ liệu tháng được thống kê từ Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh

Chuỗi thời gian thu thập sẽ bao gồm 112 tháng tương ứng 112 quan sát cho từng biến số đề xuất trong mô hình nghiên cứu bên dưới. Đối với các phân tích định tính, để dễ dàng so sánh trực quan bằng biểu đồ, tác giả sẽ tổng hợp theo dữ liệu năm.

1.6.  Phương pháp nghiên cứu

Đối với đề tài này, tác giả sẽ áp dụng kết hợp cả 2 phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng để sàng lọc và đưa ra kết quả phù hợp nhất với diễn biến thực tiễn của TTCK Việt Nam.

Về phương pháp định tính, thông qua các tài liệu chính thống được công bố, tác giả sẽ tiến hành đối chiếu, so sánh và tổng hợp dữ liệu thứ cấp, từ đó đưa ra kết luận dựa trên sự phân tích trực quan. Phương pháp nghiên cứu này có thể hỗ trợ kiểm định cho phần nghiên cứu định lượng với việc đọc hiểu đơn giản các biểu đồ thể hiện chỉ số của các dữ liệu nghiên cứu.

Về phương pháp định lượng, dựa trên những nghiên cứu thực nghiệm trước đây, mô hình hiệu chỉnh sai số vectơ (VECM) được sử dụng để nghiên cứu tác động của các yếu tố đến chỉ số giá VN30. Tuy nhiên, với dạng dữ liệu nghiên cứu là dữ liệu chuỗi thời gian và để tránh hiện tượng đồng liên kết, tác giả mở rộng mô hình hiệu chỉnh sai số vectơ (VECM) theo phương pháp Johansen để ước lượng (∆Yt = Γ1ΔYt−1 + Γ2ΔYt−2 + ⋯ + Γk−1ΔYt−(k−1) + ΠYt−1 + ut).

Bên cạnh đó, sau khi đã thực hiện xong bước ước lượng mô hình, tác giả sẽ kết hợp thêm các kiểm định để tăng tính phù hợp cho mô hình nghiên cứu, bao gồm: kiểm định tính dừng của phần dư, kiểm định phân phối chuẩn của phân dư và kiểm định phương sai thay đổi. Tiếp đến, nhằm mở rộng hơn kết quả của nghiên cứu, tác giả sẽ tiến hành kiểm định nhân quả Granger để tìm ra mối quan hệ qua lại giữa các biến (phụ thuộc lẫn độc lập) trong mô hình. Cuối cùng, để dự báo hiệu quả hơn về rủi ro kinh tế vĩ mô, bước phân tích phản ứng đẩy và phân rã phương sai sẽ được áp dụng để đo lường mức độ ảnh hưởng tương đối của các cú sốc gây ra do biến độc lập lên biến phụ thuộc.

Từ cả hai phương pháp nghiên cứu nêu trên, kết quả nghiên cứu sẽ có tính chặt chẽ, chính xác và tin cậy, làm nền tảng lý luận vững chắc cho đề tài.

1.7.  Nội dung của nghiên cứu

Nội dung nghiên cứu của đề tài sẽ bám sát vào các mục tiêu nghiên cứu như đã nêu, bắt đầu từ việc đề xuất mô hình đến các bước phân tích từng biến số và đưa ra kết luận cuối cùng về sự ảnh hưởng đối với chỉ số giá VN30 và nền kinh tế. Đây sẽ là định hướng xuyên suốt của luận văn này. Ngoài ra, nghiên cứu cũng sẽ xem xét đánh giá mối tương quan giữa những yếu tố vi mô của doanh nghiệp đối với các yếu tố vĩ mô.

1.8.  Đóng góp của nghiên cứu

Đề tài này được kỳ vọng có những đóng góp quan trọng và tích cực cho Chính phủ, nhà đầu tư và các chuyên gia, nhà khoa học như sau:

• Nghiên cứu sẽ chỉ ra những yếu tố ảnh hưởng then chốt, có mối quan hệ chặt chẽ đối với sự biến động giá trên TTCK Việt Nam.
• Dựa trên kết luận nghiên cứu, Chính phủ có thể xem xét thêm các chính sách hỗ trợ điều hành nền kinh tế sao cho phù hợp. Về phía nhà đầu tư, đây sẽ là nền tảng kiến thức vũng vàng làm hành trang cho chiến lược đầu tư / giao dịch cổ phiếu trên TTCK, qua đó cung cấp góc nhìn bao quát hơn thay vì chỉ tập trung vào sự biến động giá đơn thuần.
• Về mặt học thuật, đề tài nghiên cứu có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các chuyên gia, nhà khoa học nhằm mở rộng nghiên cứu về các vấn đề trên TTCK Việt Nam.

1.9.  Khe hỡ của các nghiên cứu trước

Nhìn chung, các nghiên cứu trước đây đã xác định một số yếu tố như lạm phát, lãi suất, lượng cung tiền, GDP và tỷ giá có ảnh hưởng đến chỉ số giá cổ phiếu niêm yết trên TTCK. Tuy nhiên, các yếu tố như giá vàng, giá dầu và chỉ số S&P500, vốn là những yếu tố có khả năng tác động đến TTCK nói chung và chỉ số VN30 nói riêng vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ. Do đó, trong nghiên cứu này, tác giả sẽ phân tích tác động của giá vàng, giá dầu và chỉ số S&P500 đối với chỉ số VN30, cũng như mối quan hệ tương quan giữa các yếu tố này.

1.10.  Tính mới của đề tài nghiên cứu

Do sự tồn tại của TTCK Việt Nam chỉ vỏn vẹn hơn 26 năm so với toàn thế giới, hầu như các nghiên cứu trước đây chưa thể làm rõ được các áp lực và dự báo chiều hướng biến động nếu như xảy ra các biến cố lớn gây ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế thế giới. Cụ thể là khủng hoàng ngân hàng toàn cầu năm 2008 xảy ra khi TTCK vẫn còn rất non trẻ. Và để đo lường thực nghiệm sức chịu đựng của TTCK trong thời kỳ phát triển hiện đại, yếu tố đại dịch Covid-19 sẽ giúp các chuyên gia và nhà đầu tư hiểu hơn về bức tranh đầu tư cũng như góp phần hỗ trợ trong việc quản trị rủi ro hệ thống.

1.11.  Kết cấu của đề tài

Luận văn trình bày bao gồm 5 chương, theo thứ tự sau:

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Chương này trình bày tổng quan về đề tài nghiên cứu, bao gồm các nội dung sau: đặt vấn đề, tính cấp thiết của đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu. Ngoài ra, tác giả cũng thêm vào kỳ vọng đóng góp của đề tài cho các nghiên cứu sau này.

Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

Chương này được xem là nền tảng cho cả luận văn thông qua việc trình bày lý thuyết của các khái niệm kinh tế vĩ mô và TTCK, từ đó xây dựng khung lý thuyết để tạo lập mô hình nghiên cứu phù hợp. Ngoài ra, tác giả cũng tiến hành lược khảo các tài liệu tham khảo trước đây bao gồm tài liệu quốc tế và tài liệu trong nước để đảm bảo tính toàn diện, bao trùm của nghiên cứu, phù hợp với xu hướng thời đại khi so sánh.

Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương này trình bày phương pháp đã được thực hiện trong quá trình nghiên cứu. Đồng thời, trình bày các công đoạn tiến hành nghiên cứu định tính và định lượng, bao gồm: nội dung các phương pháp, xây dựng quy trình nghiên cứu và giải thích phương thức chọn mẫu, đề xuất các giả thiết, phương pháp kiểm định mô hình nghiên cứu và sau cùng tiến hành phân tích định lượng thông qua dữ liệu thứ cấp đã thu thập.

Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

Dựa vào kết quả kiểm định các biến và mô hình nghiên cứu đã thực hiện bằng phần mềm Eview 10, tác giả tiến hành thảo luận và diễn giải ý nghĩa của số liệu một cách phù hợp.

Chương 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH

Trình bày tóm lược lại những kết luận và đề xuất một số hàm ý chính sách cho Chính phủ trong việc điều hành chính sách vĩ mô. Ngoài ra, tác giả cũng đưa ra một số khuyến nghị cần thiết giúp các nhà đầu tư cải thiện hiệu suất sinh lời trên TTCK Việt Nam.

Xem thêm: Các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số VN30 của thị trường chứng khoán Việt Nam

Nguyễn Đình Long

Tôi là Nguyễn Đình Long, hiện tại tôi là Quản lý nội dung của Luận Văn 3C– Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn uy tín. Chúng tôi đặt lợi ích của khách hàng là ưu tiên hàng đầu.  Website: https://luanvan3c.com/ – Hotline: 0966.736.325.