Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro hoạt động trong hoạt động kinh doanh tại ngân hàng thương mại

Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro hoạt động trong hoạt động kinh doanh tại ngân hàng thương mại giành cho đang sinh viên, học viên cao học theo học ngành tài chính ngân hàng đang hoàn thiện khóa luận, luận văn thạc sĩ. Bài viết này  cho các bạn cái nhìn tổng quan về: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro hoạt động trong hoạt động kinh doanh tại ngân hàng thương mại  Nếu các bạn cần thêm bài mẫu khóa luận, luận văn thạc sĩ hay tài liệu tham khảo.

==> Dịch Vụ Viết luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng – Bảng giá 2026

1.   Khái niệm về quản trị rủi ro hoạt động:

Quản trị RRHĐ là việc nhận dạng các rủi ro, đo lường và đánh giá rủi ro tiềm ẩn, để thiết lập các chốt kiểm soát nhằm theo dõi và kiểm soát rủi ro do các quy trình nội bộ quy định không đầy đủ hoặc có sai sót, do yếu tố con người, do các lỗi, sự cố của hệ thống hoặc do các yếu tố bên ngoài làm tổn thất về tài chính, tác động tiêu cực phi tài chính đối với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (bao gồm cả rủi ro pháp lý).

2.   Quy trình quản trị rủi ro hoạt động

NHNN đã ban hành thông tư số 13/2018/TT-NHNN “quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của NHTM, chi nhánh ngân hàng nước ngoài”, theo đó “Quy trình quản lý RRHĐ là toàn bộ quy tắc, quy định mà ngân hàng đặt ra, mang tính chất bắt buộc theo một trình tự nhất định nhằm đạt được các mục tiêu đề ra trong công tác quản lý RRHĐ mà ngân hàng đã hoạch định”.

Về cơ bản, quy trình quản lý RRHĐ tại các NHTM đều được thực hiện theo các bước sau (TS. Phan Thị Hoàng Yến, 2021):

Hình 1: Quy trình quản lý rủi ro hoạt động tại NHTM

Nguồn: TT13/2018/TT-NHNN

Trình tự thực hiện các bước trong quy trình như sau:

Bước 1: Nhận dạng rủi ro: được hiểu là việc định danh được RRHĐ đó là tiềm ẩn hoặc hiện hữu được phát hiện ra trong quá trình hoạt động của NHTM. Việc nhận dạng rủi ro cần chú ý đến các yếu tố sau:

+ Hành vi rủi ro

+ Nguyên nhân và nguồn gốc gây ra rủi ro

+ Phân loại rủi ro: như đã nêu trên gồm “rủi ro gian lận nội bộ; gian lận bên ngoài; vi phạm liên quan đến khách hàng và quy trình cung cấp sản phẩm; gián đoạn kinh doanh; lỗi hệ thống; thực hiện giao dịch và quản lý quy trình…”

Việc nhận dạng ra các rủi ro trong hoạt động được thực hiện cùng sự hỗ trợ của các công cụ gồm: tổng hợp nguồn dữ liệu tổn thất xảy ra từ trong và phía ngoài ngân hàng; tiến hành tự đánh giá các rủi ro và các chốt kiểm soát; phân tích và phát hiện trong quá trình thanh tra, kiểm tra.

Bước 2: Đo lường RRHĐ: được hiểu là công tác phân tích RRHĐ để thấy được mức độ nghiêm trọng của danh mục RRHĐ đã nhận diện nhằm xác định thứ tự ưu tiên và phân bổ nguồn lực xử lý, kiểm soát phù hợp giúp các ngân hàng quản lý RRHĐ một cách hiệu quả nhất. Đo lường RRHĐ cần dựa trên các tiêu chí như: tần suất xảy ro rủi ro và mức độ ảnh hưởng của rủi ro.

Các NHTM dùng các công cụ khác nhau để đo lường rủi ro như: tự đánh giá rủi ro và sử dụng các phát hiện của kiểm toán nội bộ và kiểm toán độc lập; thu thập và phân tích dữ liệu tổn thất nội bộ và bên ngoài nhằm xác định tổn thất nội bộ; chỉ số kết quả kinh doanh và chỉ số rủi ro trọng yếu; sơ đồ hóa quy trình nghiệp vụ để xác định mức độ RRHĐ của từng quy trình nghiệp vụ, RRHĐ chung của các quy trình nghiệp vụ và mối liên hệ của các rủi ro này; phân tích kịch bản…

Bước 3: Kiểm soát RRHĐ: Là việc kiểm soát, xử lý và duy trì rủi ro trong mức độ cho phép, với khẩu vị rủi ro tương ứng, và trong hạn mức RRHĐ được BLĐ ngân hàng phê duyệt.

Kiểm soát RRHĐ cơ bản tuân thủ các nguyên tắc: ưu tiên xử lý trước các rủi ro cao/rủi ro trọng yếu; lựa chọn cách thức kiểm soát rủi ro phù hợp sao cho cân bằng giữa lợi ích và chi phí. Việc kiểm soát rủi ro bao gồm việc chủ động đề xuất các phương án kiểm soát rủi ro, và thực hiện việc tuân thủ do cấp trên đề ra.

Kiểm soát RRHĐ bao gồm nhưng không giới hạn ở việc: phong tránh rủi ro; giảm thiểu rủi ro; chấp nhận rủi ro; chuyển giao rủi ro. Tùy thuộc tần suất xảy ra và mức độ ảnh hưởng của các loại RRHĐ để ngân hàng lựa chọn biện pháp kiểm soát phù hợp.

Bước 4: Theo dõi RRHĐ: Là việc áp dụng các cách thức khác nhau để cảnh báo sớm đối với các biến động và xu hướng gia tăng rủi ro; phát hiện ra dấu hiệu bất thường có nguy cơ xảy ra rủi ro cao/rủi ro mới. Theo dõi RRHĐ cũng đồng thời theo dõi tình hình triển khai các kế hoạch hành động để phòng ngừa, giảm thiểu, xử lý rủi ro.

Việc theo dõi RRHĐ được thực hiện theo nguyên tắc: (i) theo dõi thường xuyên, liên tục và toàn diện; (ii) qua quá trình theo dõi cần có sự điều chỉnh, thay đổi cho phù hợp với thực tế phát sinh.

NHTM có thể dùng nhiều tiêu thức khác nhau để theo dõi RRHĐ như: Các giới hạn mức RRHĐ; Các chỉ số rủi ro chính (KRI); Các chỉ số hiệu quả kinh doanh; Cơ chế báo cáo RRHĐ…

Bước 5: Báo cáo RRHĐ: ít nhất là tối thiểu 6 tháng hoặc hàng quý tùy thuộc vào từng ngân hàng hoặc đột xuất theo yêu cầu báo cáo cho HĐQT, Ủy ban quản lý rủi ro, Ban điều hành của ngân hàng.

3.   Biện pháp quản trị rủi ro hoạt động

3.1.    Xây dựng và hoàn thiện khung quản trị rủi ro hoạt động

Việc xây dựng và hoàn thiện khung quản trị RRHĐ bài bản mang lại các lợi ích thiết thực trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng, không chỉ giới hạn ở việc làm giảm thiết các tổn thất do RRHĐ gây ra.

3.2.    Áp dụng các công cụ đo lường và giám sát rủi ro

Phát triển các công cụ, mô hình nhằm đo lường, kiểm soát, giám sát các loại RRHĐ có thể gặp phải, đồng thời phải kịp thời cảnh báo cho cấp trên và các bộ phận liên quan các rủi ro có thể phát sinh.

3.3.    Quản trị rủi ro một cách chuyên biệt

Tiến hành thống kê các dữ liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng, phối hợp cùng các bộ phận khác nhằm xây dựng các chỉ số giới hạn phù hợp với khẩu vị rủi ro của từng nghiệp vụ để có cách ứng xử chuyên biệt cho từng loại nghiệp vụ.

3.4.    Chuyển giao rủi ro qua bảo hiểm và dự phòng

Song song với sự phát triển của công nghệ, RRHĐ ngân hàng ngày càng tăng, ảnh hưởng đến an toàn cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng, gây ra thiệt hại ngiêm trọng. Do đó các ngân hàng cũng cần mua bảo hiểm cho những rủi ro của mình để có thể được bảo hiềm bồi thường, giúp chia sẻ gánh nặng của những rủi ro này.

3.5.    Xây dựng văn hóa quản trị rủi ro và đào tạo

Quản trị RRHĐ là việc nhận dạng, đo lường, theo dõi và kiểm soát rủi ro trong hoạt động của ngân hàng. Theo đó, ngân hàng cần phải xây dựng văn hóa quản trị rủi ro thông qua việc ban hành các quy định về quản trị rủi ro và bộ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp và phải được thường xuyên đào tạo, cập nhật cho nhân viên ngân hàng.

3.6.    Kiểm toán, giám sát và cải tiến liên tục

Sau khi xây dựng được hành lang pháp lý dành cho lĩnh vực quản trị RRHĐ, để đảm bảo tính tuân thủ của các ngân hàng, NHNN và các cơ quan thanh tra, giám sát cũng cần chú trọng đến hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát ở cả chiều rộng và chiều sâu.

Xem thêm: Cơ sở lý luận về rủi ro và rủi ro hoạt động trong hoạt động kinh doanh tại ngân hàng thương mại

Nguyễn Đình Long

Tôi là Nguyễn Đình Long, hiện tại tôi là Quản lý nội dung của Luận Văn 3C– Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn uy tín. Chúng tôi đặt lợi ích của khách hàng là ưu tiên hàng đầu.  Website: https://luanvan3c.com/ – Hotline: 0966.736.325.