Cơ sở lý luận trách nhiệm xã hội doanh nghiệp

Chuyên mục chia sẻ các đề tài luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh Cơ sở lý luận trách nhiệm xã hội doanh nghiệp cho các bạn học viên đang làm luận văn tham khảo. Với những học viên chuẩn bị làm bài luận văn thạc sĩ với sự chia sẻ của chuyên mục chia sẻ luận văn với đề tài: Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp và Các thành phần của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

==> Dịch Vụ Viết luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh – Bảng giá 2025

2.1.1.1. Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (Corporate Social Responsibility – CSR) ngày càng nhận được sự quan tâm nhiều hơn trong các hoạt động kinh doanh và các phương tiện truyền thông (Salmones và cộng sự, 2005). Thuật ngữ trách nhiệm xã hội chính thức xuất hiện cách đây 60 năm, khi Salmones và cộng sự (2005) công bố về trách nhiệm xã hội của doanh nhân nhằm mục đích tuyên truyền và kêu gọi những người quản lý không làm tổn hại đến các quyền và lợi ích của người khác, kêu gọi lòng từ thiện nhằm bồi hoàn những thiệt hại do các doanh nghiệp làm tổn hại cho xã hội. Ngoài ra, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Corporate Social Responsibility – CSR) là một thuật ngữ dựa trên quan điểm rằng các tập đoàn nên đóng góp trực tiếp hoặc gián tiếp cho xã hội bằng cách thực hiện các hành vi có trách nhiệm với xã hội và/hoặc tham gia vào các hành động nhằm nâng cao một số lợi ích hoặc phúc lợi xã hội (Lee và cộng sự, 2012). Một định nghĩa ban đầu về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp được đưa ra trong cuốn sách Trách nhiệm xã hội của doanh nhân của Bowen (2013) là nghĩa vụ xã hội của các công ty “phải theo đuổi các chính sách, đưa ra quyết định hoặc thực hiện các hành động mong muốn về mặt mục tiêu và giá trị của xã hội chúng ta.” Trong khi nhiều học giả coi trách nhiệm xã hội doanh nghiệp là công ty nỗ lực xã hội để thúc đẩy lợi ích xã hội thường vượt quá khả năng của họ lợi ích kinh tế của chính mình (McWilliams và Siegel, 2001), Carroll (1991) đưa ra một cái nhìn rộng hơn về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp trong công việc của mình.
Mô hình kim tự tháp của Caroll (1991) đề cập rằng trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) là sự mong đợi của xã hội đối với một tổ chức tại một thời điểm nhất định dựa trên bốn khía cạnh của CSR: kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện. Khía cạnh kinh tế của CSR liên quan đến trách nhiệm kinh tế của công ty cho các bên liên quan (ví dụ: hiệu quả hoạt động, khả năng cạnh tranh), và khía cạnh pháp lý có liên quan đến nghĩa vụ của công ty tuân thủ các quy tắc và quy định do nhà lập pháp đặt ra (Carroll, 1991). Khía cạnh đạo đức đề cập đến trách nhiệm của công ty công bằng và chính đáng trong việc đưa ra quyết định và thực hiện công việc, vượt quá nghĩa vụ pháp lý của mình (Carroll, 1991). Cấp độ cao nhất trong bốn khía cạnh CSR, khía cạnh từ thiện đề cập đến lợi ích của công ty trách nhiệm tham gia vào các hoạt động thúc đẩy con người phúc lợi hoặc thiện chí (Carroll, 1991). Bên cạnh đó, Carroll (1991) gợi ý rằng bốn điều này nằm trong một trật tự thứ bậc với chiều hướng kinh tế ở mức thấp nhất và hoạt động từ thiện ở mức cao nhất. Các tổ chức được thường liên quan đến các hoạt động đa chiều và nhận thức về hoạt động CSR của tổ chức được hình thành dựa trên nhiều chiều này.

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp là phải tránh gây hại và thực hiện tốt nghĩa vụ kinh doanh (Mohr và cộng sự, 2001). Porter và Kramer (2002) mô tả trách nhiệm xã hộilà một hình thức hoạt động từ thiện của công ty, có thể được kết hợp với lợi ích kinh tế để cung cấp một lợi thế cạnh tranh. Khái quát hơn Ogrizek (2002) nói rằng phạm vi trách nhiệm xã hội doanh nghiệp là rộng lớn hơn nhiều so với các hoạt động từ thiện, nó bao gồm cả sự tham gia đóng góp cho cộng đồng, hệ thống quản lý môi trường và chính sách nguồn nhân lực. Deetz (2003) cho biết hành động trách nhiệm xã hội như là đáp ứng với nhu cầu của cộng đồng. Kotler và Lee (2005) cung cấp một định nghĩa cụ thể hơn về trách nhiệm xã hội là điều hành một doanh nghiệp đáp ứng một cách vượt quá mong đợi của pháp luật, thương mại, công chúng về đạo đức và xã hội của doanh nghiệp. Trong thực tế, trách nhiệm xã hội doanh nghiệp vẫn còn đầy thách thức và các nhà nghiên cứu tiếp tục để bắt đầu định nghĩa và đo lường chúng (Okae, 2009). Hiệp ước Toàn cầu của Liên Hợp Quốc đóng vai trò quan trọng trong việc tạo áp lực cho các công ty để sẵn sàng nắm lấy trách nhiệm xã hội làm tiêu chuẩn công khai cho hoạt động của họ (Pirsch và cộng sự, 2007).

2.1.1.2. Các thành phần của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp

Murillo và Lozano (2006) chỉ ra rằng các thành phần của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp là khác nhau phụ thuộc vào quy mô của các tổ chức và động lực cho các hoạt động xã hội thực tế. Theo Carroll (1979), trách nhiệm xã hội doanh nghiệp là một công cụ bao gồm những kỳ vọng kinh tế, pháp lý, đạo đức, và đóng góp xã hội từ các tổ chức tại một thời điểm nào đó. Carroll (1991) lập luận rằng những trách nhiệm này không chỉ phục vụ vì lợi ích của tổ chức mà còn phải tốt đối với xã hội. Nó tạo ra một thỏa thuận xã hội giữa các tổ chức và các bên liên quan mà buộc các tổ chức xem xét lợi ích xã hội trong khi đưa ra quyết định (Andreasen và Drumwright, 2001). Theo Carroll (1991) các trách nhiệm kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện là những yếu tố quan trọng của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp, còn được gọi là Kim tự tháp trách nhiệm xã hội doanh nghiệp của Carroll (1991).

Theo Carroll (1991), mọi trách nhiệm của doanh nghiệp đều được xác định dựa trên sứ mệnh của doanh nghiệp, đó là tạo ra lợi nhuận cho các cổ đông từ nguồn cung và cầu của xã hội. Đây chính là trách nhiệm kinh tế của doanh nghiệp. Đặc điểm này của kim tự tháp nằm ở dưới đáy nên chỉ khi nó được thỏa mãn thì các trách nhiệm khác mới có thể có được thực hiện. Trách nhiệm pháp lý nằm ở bậc thứ hai, cho rằng mỗi công ty phải tuân thủ luật pháp, luật lệ và thủ tục được quy định để chắc rằng công ty sẽ duy trì trách nhiệm đối với các hành vi kinh doanh. Trách nhiệm pháp lý đề cập đến các quy tắc và quy định, đó còn là sự cam kết tuân thủ các quy tắc pháp lý của doanh nghiệp với xã hội (Carroll, 1991). Bậc thứ ba là trách nhiệm đạo đức, nghĩa là các công ty buộc phải làm những điều đúng, hợp lý và công bằng cho các bên liên quan và tránh tổn hại đến họ. Bậc cuối cùng là đóng góp từ thiện, tin rằng công ty nên trở thành một công dân tốt và cống hiến những nguồn lực cần thiết cho xã hội (Carroll, 1991). Trách nhiệm kinh tế là hoạt động có lợi nhuận, sản xuất hàng hóa và dịch vụ cho xã hội và tạo ra lợi nhuận trong quá trình (Carroll, 1991). Trách nhiệm pháp lý là tuân thủ pháp luật, nghĩa vụ theo đuổi mục tiêu kinh tế trong khuôn khổ cả pháp luật (Caroll, 1991). Trách nhiệm đạo đức là hoạt động có đạo đức, đúng đắn và công bằng, mặc dù nó không được quy định trong pháp luật (Caroll, 1991). Trách nhiệm từ thiện là trở thành một công dân doanh nghiệp tốt, đóng góp nguồn lực cho cộng đồng, cải thiện chất lượng cuộc sống (Caroll, 1991).

Hình 2.1: Mô hình kim tử tháp CSR

(Nguồn: Carroll, 1991)

Kim tự tháp trách nhiệm xã hội doanh nghiệp của Carroll (1991) là một trong những cách xác định các thành phần của CSR được trích dẫn nhiều nhất trong các lý

thuyết (Dusuki, 2005; Doan, 2012). Như một mô hình khái niệm, bốn yếu tố mô hình này cung cấp hỗ trợ rộng rãi cho các tổ chức kinh doanh trong việc tìm hiểu triết lý trách nhiệm xã hội và cung cấp một lộ trình hữu ích cho người mới bắt đầu tham gia vào các hoạt động CSR (Belal, 2016). Trách nhiệm kinh tế và pháp lý là rất quan trọng như lợi ích của một tổchức, trách nhiệm đạo đức được mong đợi bởi xã hội và trách nhiệm từ thiện được xã hội mong muốn (Windsor, 2001); Frankental (2001) đã tiến hành một nghiên cứu ở Úc về mô hình CSR, thành phần trách nhiệm kinh tế được các tổ chức quan tâm nhất, sau đó là trách nhiệm pháp lý, từ thiện và đạo đức. Saleh (2009) lập luận rằng xã hội chấp nhận mục tiêu của công ty để tối đa hóa doanh thu trong phạm vi mà họ giữ được sự phát triển xã hội và ổn định môi trường. Mô hình của Carroll (1991) được sử dụng rộng rãi trong các nghiên cứu. Do đó, nghiên cứu tiếp tục sử dụng mô hình của Carroll (1991) và mô hình các thành phần của CSR trong nghiên cứu bao gồm:

(1) trách nhiệm kinh tế, (2) trách nhiệm pháp lý, (3) trách nhiệm đạo đức, (4) trách nhiệm từ thiện.

XEM THÊM: Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp ảnh hưởng đến sự hài lòng công việc: Vai trò trung gian của lòng tin tổ chức

Nguyễn Đình Long

Tôi là Nguyễn Đình Long, hiện tại tôi là Quản lý nội dung của Luận Văn 3C– Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn uy tín. Chúng tôi đặt lợi ích của khách hàng là ưu tiên hàng đầu.  Website: https://luanvan3c.com/ – Hotline: 0966.736.325.