Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách chi trả cổ tức của doanh nghiệp ngành công nghiệp

Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách chi trả cổ tức của doanh nghiệp ngành công nghiệp giành cho đang sinh viên, học viên cao học theo học ngành tài chính ngân hàng đang hoàn thiện khóa luận, luận văn thạc sĩ. Bài viết này  cho các bạn cái nhìn tổng quan về: Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách chi trả cổ tức của doanh nghiệp ngành công nghiệp Nếu các bạn cần thêm bài mẫu khóa luận, luận văn thạc sĩ hay tài liệu tham khảo.

1. Thu nhập mỗi cổ phần – EPS

EPS là lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu thường, thường đo bằng lợi nhuận ròng trừ cổ tức ưu đãi chia cho số cổ phiếu thường lưu hành bình quân (Brealey, Myers & Allen, 2020. Theo lý thuyết tín hiệu, lợi nhuận cao và bền vững là tín hiệu tích cực nên hội đồng quản trị có xu hướng tăng cổ tức để truyền đi kỳ vọng dòng tiền tương lai (Lintner, 1956; Baker & Powell, 1999). Mô hình “vòng đời cổ tức” cũng cho rằng doanh nghiệp lợi nhuận cao, ít cơ hội đầu tư sẽ chuyển nhiều lợi nhuận thành cổ tức (DeAngelo et al., 2006). EPS cao thường đi cùng DPR cao ở các thị trường mới nổi và phát triển (Zhong, 2016; Gangil & Nathani,2018). Tuy nhiên, khi lợi nhuận biến động mạnh, nhà quản trị có thể không tăng DPR tương ứng do ràng buộc “ổn định cổ tức” (Lintner, 1956). Ngoài ra, khi EPS tăng vì dự án mới đang cần vốn, doanh nghiệp có thể dùng lợi nhuận để tài trợ nội bộ theo trật tự ưu tiên vốn (pecking order), làm DPR thấp đi (Fama & French, 2001). Tác động của EPS chủ yếu là tích cực đến DPR trong doanh nghiệp trưởng thành, biên lợi nhuận ổn định, tuy nhiên khi công ty theo đuổi tăng trưởng mạnh hoặc CSCT ổn định (không “đuổi theo” lợi nhuận) thì EPS có thể tác động tiêu cực.

2. Quy mô công ty

Quy mô thường được đo bằng tổng tài sản hoặc doanh thu để khử độ lệch (H. T. Nguyen et al., 2015; Trisantti, 2018). Quy mô công ty phản ánh năng lực nguồn lực, mức độ đa dạng hóa và khả năng tiếp cận thị trường vốn. Doanh nghiệp lớn thường có dòng tiền ổn định, rủi ro thấp hơn, chi phí thông tin và chi phí phát hành vốn thấp; vì vậy họ có xu hướng duy trì Tỷ lệ cổ tức cao và ổn định để đáp ứng NĐT tổ chức (Lintner, 1956; Fama & French, 2001). Ngược lại, các tập đoàn lớn trong giai đoạn mở rộng có nhiều dự án quy mô, cần vốn tự có để giữ tỷ lệ nợ mục tiêu; họ có thể giảm tỷ lệ cổ tức theo chính sách thặng dư để ưu tiên đầu tư (Ross, Westerfield & Jaffe, 2019).

Lý thuyết chi phí đại diện dự báo công ty lớn có cơ chế quản trị và giám sát tốt hơn; cổ tức là công cụ giảm dòng tiền tự do, nên có thể tăng tỷ lệ cổ tức để hạn chế lãng phí (Jensen, 1986). Trong khi trật tự ưu tiên vốn dự báo doanh nghiệp lớn, tín nhiệm cao dễ vay nợ với chi phí rẻ hơn từ đó giảm phụ thuộc vào lợi nhuận giữ lại, có thể duy trì tỷ lệ cổ tức cao.

3. Tăng trưởng doanh thu

Tăng trưởng doanh thu đo bằng tốc độ tăng doanh thu năm t so với năm t–1, hoặc tăng trưởng tài sản/doanh thu bình quân (Ahmed & Murtaza, 2015; Bushra & Mirza, 2015). Tăng trưởng doanh thu đại diện cho cơ hội đầu tư và nhu cầu vốn cho mở rộng. Theo lý thuyết vòng đời cổ tức và chính sách thặng dư, doanh nghiệp có cơ hội tăng trưởng cao sẽ giữ lại phần lớn lợi nhuận để tài trợ dự án NPV dương, từ đó giảm tỷ lệ cổ tức (DeAngelo et al., 2006; Ross et al., 2019). Ngược lại , công ty tăng trưởng có động cơ phát tín hiệu chất lượng bằng cách duy trì cổ tức để thu hút vốn rẻ trong tương lai; nhất là khi thị trường coi cổ tức là tín hiệu về dòng tiền bền vững (Lintner, 1956). Tuy nhiên, hiệu ứng này thường yếu hơn cơ chế thặng dư thông qua 3 cơ chế:

• Nhu cầu vốn lưu động tăng khi doanh thu tăng, làm giảm tiền mặt sẵn có cho cổ tức;
• Ràng buộc nợ: ngân hàng thường áp covenant hạn chế chi trả cổ tức khi mở rộng nợ;
• Chi phí phát hành: công ty muốn tránh phát hành mới nên ưu tiên lợi nhuận giữ lại từ đó dẫn dến tỷ lệ cổ tức thấp.

4. Đòn bẩy tài chính

Đòn bẩy tài chính đo bằng nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu (hoặc tổng tài sản), phản ánh cường độ sử dụng nợ và gánh nặng nghĩa vụ tài chính (Zhong, 2016; Khan & Ahmad, 2017; Edmund, 2018).Theo lý thuyết ràng buộc tài chính, doanh nghiệp có đòn bẩy cao phải ưu tiên thanh toán lãi và gốc, đồng thời đối mặt với covenant hạn chế chi trả cổ tức; vì thế tỷ lệ cổ tức giảm khi đòn bẩy tài chính tăng (Rozeff, 1982; Fama & French, 2001). Bên cạnh đó cổ tức được dùng như cơ chế kỷ luật trong môi trường đòn bẩy cao để giảm dòng tiền tự do và chi phí đại diện, nên một số công ty duy trì cổ tức để cam kết không đầu tư quá mức (Jensen, 1986). Tuy vậy, hiệu ứng này thường yếu hơn ràng buộc nợ bởi (i) Chi phí kiệt quệ tài chính tăng khiến nhà quản trị doanh nghiệp thận trọng với chi trả; (ii) các thỏa hiệp thường gắn trần TLCTCT; (iii) Tấm đệm thanh khoản cần thiết lớn hơn khi tỷ lệ đòn bẩy cao thường giữ lại lợi nhuận.

5. Khả năng thanh toán hiện hành – RC

Khả năng thanh toán hiện hành phản ánh biên an toàn thanh khoản của doanh nghiệp (Ahmed & Murtaza, 2015; Zhong, 2016). Theo lý thuyết tấm đệm thanh khoản, doanh nghiệp có khả năng thanh toán hiện hành cao sở hữu nhiều tài sản ngắn hạn và tiền mặt, giúp giảm rủi ro dòng tiền, từ đó có khả năng và ý chí chi trả cổ tức cao hơn (Lintner, 1956). Tuy nhiên, RC cao đôi khi phản ánh tích trữ tiền mặt để tài trợ tăng trưởng hoặc phòng ngừa rủi ro, nhất là ở doanh nghiệp đối mặt bất định dòng tiền; khi đó tỷ lệ trả cổ tức có thể thấp vì doanh nghiệp ưu tiên dự phòng (Opler et al., 1999). Ngoài ra, tài sản ngắn hạn cao nhưng chất lượng kém (khoản phải thu khó đòi, tồn kho lớn) có thể khiến các nhà quản trị không tăng cổ tức.

6. Tỷ lệ cổ phần nhà nước nắm giữ

Doanh nghiệp có sở hữu Nhà nước thường theo đuổi mục tiêu ổn định và an toàn, tránh rủi ro, đồng thời nhà nước với vai trò cổ đông lớn có thể kỳ vọng nguồn thu ngân sách từ cổ tức; vì vậy, TLCTCT thường cao hơn ở các doanh nghiệp nhà nước/nhà nước chi phối (Wang et al., 2011). Cơ chế giám sát công mạnh cũng làm giảm chi phí đại diện, khuyến khích phân phối lợi nhuận thay vì tích lũy quá mức (agency). Ngược lại, khi doanh nghiệp nhà nước được giao mục tiêu phát triển ngành/địa phương, họ có thể giữ lại lợi nhuận để đầu tư hạ tầng, mở rộng công suất, nên TLCTCT thấp (H. M. Nguyen et al., 2014). Thêm nữa, ràng buộc thủ tục và CSCT có thể khiến việc chi trả chậm hoặc hạn chế.

7. Tỷ lệ cổ phần nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong tổng số cổ phần đang lưu hành, phản ánh khả năng tham gia của NĐT ngoại (Lam et al., 2012; Sakinç & Güngör, 2015). NĐT nước ngoài, đặc biệt là quỹ tổ chức, thường ưa thích quy tắc quản trị tốt và cổ tức ổn định để giảm rủi ro thông tin; họ có khả năng giám sát và gây sức ép để tăng tỷ lệ cổ tức như công cụ giảm chi phí đại diện và chuyển tiền mặt dư thừa về cổ đông (La Porta et al., 2000). Mặt khác, một số NĐT ngoại theo đuổi tăng trưởng vốn và tối ưu thuế, đặc biệt khi cổ tức bị đánh thuế kép; họ có thể ủng hộ mua lại cổ phiếu hoặc giữ lại lợi nhuận cho dự án toàn cầu từ đó dẫn đến tỷ lệ cổ tức thấp (Sakinç & Güngör, 2015). Ngoài ra, giới hạn sở hữu nước ngoài và chi phí chuyển lợi nhuận xuyên biên giới có thể làm giảm động cơ chi trả cổ tức bằng tiền mặt.

Nguyễn Đình Long

Tôi là Nguyễn Đình Long, hiện tại tôi là Quản lý nội dung của Luận Văn 3C– Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn uy tín. Chúng tôi đặt lợi ích của khách hàng là ưu tiên hàng đầu.  Website: https://luanvan3c.com/ – Hotline: 0966.736.325.