Chia sẻ tài liệu Báo cáo thảo luận Thu Ngân sách nhà nước Việt Nam hiện nay và các vấn đề đặt ra. Tài liệu được Luận Văn 3C chia sẻ nhằm giúp các bạn học viên cao học tham khảo từ đó giúp các bạn viết bài tiểu luận môn học của mình đạt kết quả cao nhất.

LỜI MỞ ĐẦU

Ngân sách nhà nước (NSNN) giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm nguồn lực tài chính cho hoạt động của bộ máy nhà nước, thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. Trong đó, thu ngân sách nhà nước là khâu đầu tiên, đóng vai trò quyết định đến quy mô, cơ cấu và hiệu quả chi tiêu công. Nguồn thu ổn định, bền vững không chỉ phản ánh năng lực quản lý kinh tế – tài chính của quốc gia mà còn thể hiện sức khỏe của nền kinh tế trong từng giai đoạn phát triển.

Những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác thu ngân sách. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, công tác thu NSNN vẫn đang đối mặt với không ít thách thức, cũng như những biến động bất ổn của kinh tế thế giới tác động đến nguồn thu nội địa. Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải nghiên cứu một cách toàn diện tình hình thu NSNN của Việt Nam hiện nay nhằm nhận diện rõ những hạn chế, nguyên nhân và đề xuất các giải pháp khắc phục.

Xuất phát từ yêu cầu đó, đề tài “Thu ngân sách nhà nước Việt Nam hiện nay và các vấn đề đặt ra” được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về thu ngân sách nhà nước; phân tích, đánh giá thực trạng thu NSNN Việt Nam giai đoạn 2020 – 2024; và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả, tính bền vững của công tác thu trong thời gian tới.

Chương 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1.1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại về thu ngân sách nhà nước

1.1.1. Khái niệm Ngân sách Nhà nước

Có thể khái quát thành khái niệm Ngân sách Nhà nước như sau: Ngân sách Nhà nước là hệ thống các quan hệ kinh tế dưới hình thái giá trị phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước khi Nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm đảm bảo cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.

1.1.2. Khái niệm thu Ngân sách Nhà nước

Thu NSNN là việc Nhà nước sử dụng quyền lực của mình để huy động, tập trung một phần nguồn tài chính quốc gia để hình thành quỹ tiền tệ cần thiết nhằm đáp ứng các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước.

1.1.3. Đặc điểm thu Ngân sách Nhà nước

Thứ nhất, thu Ngân sách Nhà nước là một hình thức phân phối nguồn tài chính quốc gia giữa Nhà hước với các chủ thể trong xã hội dựa trên quyền lực của Nhà nước nhằm giải quyết hài hòa các mối quan hệ về lợi ích kinh tế. Sự phân phối này là một tất yếu khách quan xuất phát từ yêu cầu tồn tại và phát triển của bộ máy Nhà nước cũng như yêu cầu thực hiện các chức năng của Nhà nước.

Thứ hai, thu Ngân sách Nhà nước gắn chặt với thực trạng kinh tế và sự vận động của các phạm trù giá trị khác như giá cả, thu nhập, lãi suất,… trong đó, chỉ tiêu quan trọng biểu hiện thực trạng của nền kinh tế có ảnh hưởng đến quy mô và mức độ động viên của thu Ngân sách Nhà nước là tổng sản phẩm quốc nội. Sự vận động của các phạm trù giá trị này vừa tác động đến sự tăng giảm mức thu, vừa đặt ra yêu cầu nâng cao tác dụng điều tiết của các công cụ thu Ngân sách Nhà nước.

Trên phương diện pháp lý, thu Ngân sách Nhà nước bao gồm những khoản tiền Nhà nước huy động vào Ngân sách để thoa mãn nhu cầu chi tiêu của Nhà nước. Tuy nhiên, về thực chất thu Ngân sách Nhà nước chi bao gồm những khoản tiền Nhà nước huy động vào Ngân sách mà không bị ràng buộc bởi trách nhiệm hoàn trả trực tiếp cho đối tượng nộp. Như vậy, thu Ngân sách Nhà nước về thực chất sẽ không bao gồm các khoản vay của Nhà nước. Việc loại các khoản vay ra khỏi nội dung thu Ngân sách có ý nghĩa kinh tế quan trọng, nó phản ánh đúng số thực thụ của Nhà nước, thể hiện chính xác số bội chi và tỷ lệ bội chi, tránh được sự nhầm lẫn giữa thực tế thu của Nhà nước và số Nhà nước phải đi vay để chi. Sở dĩ về phương diện pháp lý người ta đưa khoản vay vào thu Ngân sách Nhà nước là để tiện lợi về mặt hạch toán và đảm bảo quản lý chặt chẽ nguồn tài chính của Nhà nước, còn khi phân tích nguồn hình thành quỹ Ngân sách Nhà nước và xác định bội chi Ngân sách thì phải tách khoản vay ra khỏi thu Ngân sách Nhà nước.

1.1.4. Phân loại các hình thức thu Ngân sách Nhà nước

Phân loại thu NSNN được hiểu là việc sắp xếp các nguồn thu, khoản thu thành những nhóm, loại nhất định theo những tiêu thức phù hợp nhằm đáp ứng các yêu cầu về nghiên cứu và quản lý. Việc phân loại thu NSNN giúp cho công tác quản lý, điều hành thu NSNN được khoa học, có hệ thống, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân tích, đánh giá hiệu quả thu NSNN theo từng nguồn thu, từng lĩnh vực. Có thể phân loại thu NSNN theo các tiêu thức cơ bản sau đây:

Đây là cách phân loại quan trọng nhất, phản ánh bản chất kinh tế của từng loại thu, giúp xác định rõ nguồn gốc hình thành các khoản thu và đặc điểm của từng loại thu. Theo tiêu thức này, thu NSNN bao gồm:

1. a) Thuế:

Thuế: Là khoản thu chủ yếu và quan trọng nhất của NSNN, thường chiếm từ 80-85% tổng thu NSNN. Thuế bao gồm:

– Các loại thuế trực thu: thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân

– Các loại thuế gián thu: thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu

– Các loại thuế khác: thuế tài nguyên, thuế môn bài, thuế sử dụng đất nông nghiệp…

1. b) Phí và lệ phí:

Là các khoản thu của NSNN mang tính chất bù đắp chi phí cho việc thực hiện một số thủ tục hành chính của Nhà nước, vừa mang tính chất động viên đóng góp cho NSNN.

1. c) Thu từ hoạt động kinh tế của Nhà nước:

Nguồn thu từ hoạt động kinh tế của Nhà nước: Bao gồm thu nhập từ vốn góp của Nhà nước, tiền thu hồi vốn, thu hồi tiền cho vay, thu từ bán hoặc cho thuê tài sản, tài nguyên của quốc gia.

1. d) Thu từ hoạt động sự nghiệp:

Các khoản phí thu từ hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập như học phí, viện phí, thủy lợi phí.

1. e) Thu từ vay nợ:

Nguồn thu từ vay nợ: Bao gồm các khoản vay trong nước và nước ngoài để bù đắp thiếu hụt NSNN và huy động vốn cho đầu tư phát triển.

1. f) Thu khác:

Gồm các khoản viện trợ không hoàn lại, đóng góp tự nguyện, tiền phạt, tịch thu, tịch biên tài sản, kết dư Ngân sách.

1.1.4.2. Theo tính chất phát sinh của các khoản thu

Cách phân loại này có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá tính ổn định, bền vững của nguồn thu NSNN cũng như trong công tác lập dự toán và quản lý thu NSNN. Theo tiêu thức này, thu NSNN được chia thành:

1. a) Thu thường xuyên:

Là những khoản thu của NSNN phát sinh có tính chất thường xuyên trong đó chủ yếu nhất là các khoản thu thuế và lệ phí. Ngoài ra, thu thường xuyên của NSNN còn bao gồm các khoản yhu từ hoạt động sự nghiệp, một số khoản thu từ hoạt động kinh tế của Nhà nước như tiền cho thuê tài sản, thu lãi cho vay, thu tiền phạt, tịch biên

1. b) Thu không thường xuyên:

Là những khoản thu phát sinh có tính chất không thường xuyên hay bất thường như tiền bán nhà thuộc sở hữu Nhà nước, bán cổ phần thuộc sở hữu Nhà nước, thu viện trợ, vay nợ

1.1.4.3. Theo tính chất cân đối của Ngân sách Nhà nước

1. a) Thu trong cân đối:

Là các khoản thu được xác định và thực hiện trong mối quan hệ cân đối với chi Ngân sách Nhà nước. Thuộc khoản thu này bao gồm các khoản thu thường xuyên, thu không thường xuyên

1. b) Thu ngoài cân đối (thu bù đắp thiếu hụt NSNN):

Khi lập dự toán NSNN, nếu số thu NSNN không đủ đáp ứng nhu cầu chi NSNN trong một năm nào đó thì Nhà nước phải huy động thêm các nguồn khác mà chủ yếu là đi vay.

Xem bản đủ: Báo cáo thảo luận Thu Ngân sách nhà nước Việt Nam hiện nay và các vấn đề đặt ra

https://docs.google.com/document/d/1L1dl8lhzomI-93FjABM7h2NAGQkv0juZ/edit?usp=sharing&ouid=115677120463438957249&rtpof=true&sd=true

Nguyễn Đình Long

Tôi là Nguyễn Đình Long, hiện tại tôi là Quản lý nội dung của Luận Văn 3C– Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn uy tín. Chúng tôi đặt lợi ích của khách hàng là ưu tiên hàng đầu.  Website: https://luanvan3c.com/ – Hotline: 0966.736.325.